Kort antwoord
Wat moet u hiervan onthouden?
De RI&E moet alle arbeidsrisico’s beschrijven en bevat een plan van aanpak. Voor een verloskundigenpraktijk stopt die inventarisatie niet bij de praktijkruimte.
Voor wie: Werkgevers, preventiemedewerkers en leidinggevenden die arbeidsrisico’s in de hele praktijk willen beheersen.
Drie punten om vast te houden
- 01Iedere werkgever met personeel heeft een actuele RI&E en plan van aanpak nodig.
- 02Werkdruk en agressie vallen onder psychosociale arbeidsbelasting en vragen gericht beleid.
- 03De RI&E moet ook risico’s voor zwangere werknemers en blootstelling aan biologische agentia behandelen.
Inventariseer het werk zoals het werkelijk plaatsvindt
De RI&E brengt arbeidsrisico’s binnen de organisatie in kaart en koppelt daaraan maatregelen in een plan van aanpak. Neem daarom spreekuur, thuisbezoek, reistijd, avond en nacht, alleen werken, overdracht en onverwachte uitloop mee.
Betrek werknemers bij de inventarisatie. Incidenten, bijna-incidenten, roosterdata en medewerkerervaring laten andere risico’s zien dan een rondgang door het kantoor alleen.
Werkdruk vraagt oorzaakanalyse, niet alleen veerkrachttraining
De Nederlandse Arbeidsinspectie rekent werkdruk tot psychosociale arbeidsbelasting. Beleid begint bij de RI&E: beschrijf in welke situaties belasting ontstaat, onderzoek oorzaken, kies maatregelen en evalueer het effect.
Kijk in een verloskundigenpraktijk onder meer naar dienstfrequentie, verstoringen, reistijd, administratieve last, regionale capaciteitsproblemen, emotionele belasting en onvoldoende regelruimte. Een individuele training kan ondersteunen, maar vervangt geen aanpak van structurele oorzaken.
Agressie en alleen werken hebben een gezamenlijke aanpak nodig
Agressie, bedreiging en grensoverschrijdend gedrag kunnen plaatsvinden in de praktijk, telefonisch, online of tijdens een thuisbezoek. Alleen werken vergroot de gevolgen wanneer hulp niet snel beschikbaar is.
Leg meldroutes, check-in-afspraken, alarmmogelijkheden, afbreekcriteria en nazorg vast. Maak duidelijk wie bij een acuut risico beslist en hoe de organisatie leert van signalen zonder persoonlijke gegevens onnodig te verspreiden.
Biologische agentia en zwangerschap vragen specifieke maatregelen
Blootstelling aan virussen, bacteriën en andere biologische agentia hoort in de RI&E. Wanneer een effectief vaccin beschikbaar is en de RI&E een gezondheidsrisico laat zien, moet de werkgever volgens Arboportaal vaccinatie aanbieden.
Voor zwangere werknemers moet de werkgever relevante risico’s opnemen, passende maatregelen bepalen en tijdig voorlichten. Gebruik deskundig advies voor de concrete taak en blootstelling; algemene aannames over inzetbaarheid zijn onvoldoende.
Maak het plan van aanpak bestuurbaar
Geef iedere maatregel een eigenaar, termijn en controlepunt. Prioriteer op ernst en kans, niet op wat het eenvoudigst af te vinken is. Actualiseer de RI&E wanneer werkmethoden, locaties, apparatuur of inzichten wijzigen.
Bespreek de voortgang minstens periodiek in het team. Een maatregel is pas afgerond wanneer het risico aantoonbaar is verkleind en niet alleen wanneer een document is toegevoegd.
Voor de praktijk
Controlelijst voor werkgever en leidinggevende
- Breng alle locaties, dienstvormen en vervoersmomenten in kaart.
- Gebruik meldingen, roosterdata en medewerkerervaring als informatiebron.
- Onderzoek oorzaken van werkdruk en PSA voordat maatregelen worden gekozen.
- Leg procedures voor alleen werken, agressie, alarm en nazorg vast.
- Beoordeel biologische risico’s en bescherming van zwangere werknemers afzonderlijk.
- Geef iedere maatregel een eigenaar, termijn en evaluatiemoment.
Primaire en gezaghebbende bronnen
Waar deze publicatie op berust
Bronnen zijn gecontroleerd op 10 augustus 2026. Een bron kan later wijzigen. Controleer bij besluiten altijd de actuele brontekst en de toepasselijkheid op uw situatie.
- Risico-inventarisatie en -evaluatie ↗Arboportaal
Doel, plan van aanpak en actualiteit van de RI&E.
- Werkdruk en ongewenst gedrag ↗Nederlandse Arbeidsinspectie
Aanpak van psychosociale arbeidsbelasting vanuit de RI&E.
- Maatregelen bij biologische agentia ↗Arboportaal
Preventie en vaccinatie wanneer de RI&E een risico aanwijst.
- Zwanger en werk ↗Arboportaal
Werkgeversverplichtingen rond risico’s en aanvullende maatregelen.